Karaim—Trakai Story

Mykolas Firkovičius
Trakai Story. Speaker Mykolas Firkovičius

In this text, Mykolas Firkovičius (1924–2000), the late religious and administrative leader of the Lithuanian Karaim community, recounts memories of Karaim life in the town of Trakai (Karaim Troχ, Polish Troki). Trakai is located 25 km west of Vilnius, Lithuania. The recording and transcription were made by Éva Á. Csató and Karina Firkavičiūtė in 1996 in Vilnius.

1/1: Kayda karaylar tjirjiljädjljär bu oram Karay oramï injdjäljätj. Kačanjesj da bar vaχtlarnï dä ekjinjčji dunya yat tä dunya, bjizj djä injdjär edjik bu Karay oramïn Karaimščïznabä.
1/1: Kajda karajlar tiriliad’liar bu oram Karaj oramy ińdialiat’. Kačan-ėś da bar vachtlarny-de ėkińči dunja jat-te dunja, biź-die ińdiar ėdik bu Karaj oramyn Karaimščyznabe.
1/1: The place where the Karaims live is called the Karaim street. Since long ago the non-Karaims, and also the foreigners, and also we Karaims, have called it Karaimshchizna: ‘the Karaim neighbourhood’.
1/2: Kjeljädoγon, yanïndan Vjiljnjänjinj kjeljädoγon, Troχka kjeljädoγon, χjem tjemjir yolbä, χjem avtobusbä tjüšjäbjizj bu orunda kayda onu dä yanïndan oramnïn, sonu dä yanïndan oramnïn suvlar. Gjöŋjljär.
1/2: Kieliadohon, janyndan Vil’nianiń kieliadohon, Trochka kieliadohon, hiem tiemir jolbe, hiem avtobusbe tiušiabiź bu orunda kajda onu-de janyndan oramnyn, sonu-de janyndan oramnyn suvlar. Giol’liar.
1/2: Coming from the direction of Vilnius towards Trakai, whether by train or bus, we get off there where there is water on both the right side and left sides of the street. These are lakes.
1/3: Onu yanïndan Bernardjin gjölju̇, sonu yanïndan Tatarnjin gjölju̇, Tatarišjkji injdjäljir edji kačandan ɣaljägjä djeyinj.
1/3: Onu janyndan Bernardin gioliu, sonu janyndan Tatarnyn gioliu, Tatariški ińdialir ėdi kačandan haliegia diejiń.
1/3: On the right is Lake Bernardine, and on the left is the lake of the Tatars or Tatarishki, as it has been called since the old times.
3/1: Tatariškinjinj gjölju̇ alnïna yolčoχ barat gjölj artïna, barïbä yïraχ tjüvjülj anda-dä edji, bjir karay uruvu tjirjiljdji, Zazdrosčjä injdjäljir edji, Jutk’evičjljär anda tjirjiljir edjljär.
3/1: Tatariškiniń gioliu alnyna jolčoch barat giol’ artyna, barybe jyrach tiuviul’ anda-de ėdi, bir karaj uruvu tiril’di, Zazdroscia ińdialir ėdi, Jutkievič’liar anda tirilir ėd’liar.
3/2: There is a little path along the Lake Tatarishki leading beyond the lake, not far away, there was another Karaim family called Zazdrosche. And the Yutkevichs lived there, too.
4/1: Yïraχraχ kjeljip Karay oramïna da kjeljip bu ornuna kaysï eŋk tarraχ barïndan, gjöljnjünj suvlarï barïbä yuvuχ, oramɣa djerjä yuvuχlanat, bart kjöpjrjüčoχ kaysï ašïra ašma yaräyt kjičji otračχa, andan kjöpjrjüčjöχbä uŋluraχ otračïna, kjerjmjänjnjinj otračïna, kayda kjermjänj turat.
4/1: Jyrachrach kielip Karaj oramyna da kielip bu ornuna kajsy ėnk tarrach baryndan, giol’niuń suvlary barybe juvuch, oramha dieria juvuchlanat, bart kiopriučoch kajsy ašyra ašma jarejt kiči otračcha, andan kiopriučiochbie ullurach otračyna, kiermiańniń otračyna, kajda kiermiań turat.
4/1: Further on, you arrive at the Karaim street when you come to the narrowest place of all, where the lake is very near the street. There is a little bridge there on which you can cross to a little island and from there, over another little bridge to a bigger island, the Island of the Castle, where the castle stands.
5/1: Anuz yïraχraχ baradoɣon, kjöpjrjünjünj yanïna baradoɣon, suvlarï Tatarišjkji da Galjvjänjinj gjöŋjljärjnjinj barïbä bjirjbjirjinjä yetjädjljär. 5/2: Kjöpjrjü ašarï ašïp sonu yanïna burup oramčäχbä ašïp anda bart bjizjnjinj karaylarnïn esjkji zjerjätjljärji, daɣï yanɣïraχ tä zjerjätjljärji kaysïlarïnda bjizj asträybïz özj učmaχka barɣan karaylarnï.
5s1: Anuz jyrachrach baradohon, kiopriuniuń janyna baradohon, suvlary Tatariški da Gal’vieniń giolliarniń barybe birbirinia jetiad’liar. 5s2: Kiopriu ašary ašyp sonu janyna burup oramčechbe ašyp anda bart biźniń karajlarnyn ėśki zieriat’liari, dahy janhyrach-te zieriat’liari kajsylarynda biź astrejbyz öź učmachka barhan karajlarny.
5s1: If you go even further, as far as the bridge, Tatarishki and the Lake Galve meet there entirely. 5s2: After you have passed the bridge, turned left, walked along the little street, you come to our old Karaim cemetries as well as the newer cemetry where we bury our people who pass away.
6/1: Anuz kjljägjim aytma kji Karay oramïnda, bjizjnjinj Karaimščïznada, bart bjizjnjinj karaylarnïn azjizj yüvju̇, kjenjesa yüvjümjüzj. 6/2: Kjenjesa katïna midraš yüvju̇, kaysïnda anuz bjügjünjnju̇ nječjä uruv, nječjä yat uruv tjirjiljätj, tjek bjizjgjä yüvjnju̇ kaytardïlar, ekjinjčji ičkjirjiljärjnji.
6/1: Anuz kliagiejm ajtma ki Karaj oramynda, biźniń Karaimščyznada, bart biźniń karajlarnyn aziź juviu, kieniesa juviumiuź. 6/2: Kieniesa katyna midraš juviu, kajsynda anuz biugiuńniu niečia uruv, niečia jat uruv tiriliat’, tiek biźgia juvniu kajtardylar, ėkińči ičkiriliarni.
6/1: I also want to add that our Karaim sacred house, the kenesa, is on the Karaim street, in Karaimshchizna. 6/2: Next to the kenesa is the Midrash, the Karaim religious school. Although some non-Karaim families still live in the Midrash, but the rest of the rooms have been returned to us.
7/1: Bašlïɣïndan Karay oramïnïn urušχa djerjä bar yüvjljärji edji karaylarnïn. 7/2: Ɣar bjir karayda edji yerji-djä yu̇v katïna tjišjljämjčjäk, baχčalarï-dä kaysïnda olturɣuzur edjljär χïyar, yerčïbanïn da anï, bunu, yemjišj-tjä edji almalïχlar, gjerjtjmjäljikjljär-djä. 7/3: Bjügjünjnju̇ az karay kalɣan bjütjünj Karaimščïznada, aläy özju̇ kjöp yüvjljärji-djä karaylarnïn bjiyljikjkjä alɣan edji.
7/1: Bašlyhyndan Karaj oramynyn urušcha dieria bar juvliari ėdi karajlarnyn. 7/2: Har bir karajda ėdi jeri-die juv katyna tišliamčiech, bachčalary-de kajsynda olturhuzur ėd’liar chyjar, jerčybanyn da any, bunu, jemiš-tie ėdi, almalychlar, giert’mialikliar-die. 7/3: Biugiuńniu az karaj kalhan biutiuń Karaimščyznada, alej öziu kiop juvliari-die karajlarnyn bijlikkia alhan ėdi.
7/1: Before the war all the houses at the beginning of this street belonged to the Karaims. 7/2: Every Karaim house also had a field and a little garden, where they grew cucumbers, potatoes, and other things, and there was also fruit, apple trees and pear trees. 7/3: Today there are few Karaims left in the entire Karaimshchizna. Many Karaim houses were confiscated by the State.
8/1: Kjerjmjänjdjä urušχa djerjä edji daɣïtïlɣan Litvanïn Vatat Bjiynjinj sarayïnïn kaldïχlarï. 8/2: Vatat Bjiynjinj kjerjmjänjnjinj kaldïχlarï, edji tašlar kalɣan, bjir ičjkjirji uŋluraχ sav edji, artïχsï edji aylandïrɣan. 8/3: Tjek bjügjünjnju̇ bjir nječjä on yïŋlïχ ičjinjdjä bu kjerjmjänjnji tjüzjädjljär, yanɣïrttïlar.
8/1: Kiermiańdia urušcha dieria ėdi dahytylhan Litvanyn Vatat Bijniń sarajynyn kaldychlary. 8/2: Vatat Bijniń kiermiańniń kaldychlary, ėdi tašlar kalhan, bir ičkiri ullurach sav ėdi, artychsy ėdi ajlandyrhan. 8/3: Tiek biugiuńniu bir niečia on jyllych ičińdia bu kiermiańni tiuziud’liar, janhyrttylar.
8/1: Before the war, the remains of the Lithuanian Lord Vytautas’ palace were scattered in the castle. 8/2: All that remained were some stones, one large room—the rest of it was ruined. 8/3: But later, over a period of some ten years, the castle was restored, renewed.
9/1: Anda kjöp ičjkjirjiljär išjljätjtjiljär da bjügjünjnju̇ bu ičjkjirjiljärdjä muzjäy. 9/2: Bjerjä, bu otračχa, bu kjerjmjänjnji baχma da muzjäynji baɣïnma bar ekskursjiyalar kjeljädjljär ekjinjčji šaɣarlardan, ekjinjčji bjiyljikjljärjdjänj. 9/3: Muzjäydjä kjörjgjüzjgjänj esjkji da kart istoriyanïn suratlarï, aläy özjü njersjäljärji, aläy özjü bart tjišjljämjčjäk piyala tjübjünjä kjörjgjüzjgjänj karaylarnïn dä nječjä muzjäynjinj njerjsjäljärji.
9/1: Anda kiop ičkiriliar išliat’tiliar da biugiuńniu bu ičkiriliardia muziej. 9/2: Bieria, bu otračcha, bu kiermiańni bachma da muziejni bahynma bar ėkskursijalar kieliad’liar ėkińči šaharlardan, ėkińči bijlikliardiań. 9/3: Muziejdia kiorgiuźgiań ėśki da kart istorijanyn suratlary, alej öziu niersialiari, alej öziu bart tišliamčiek pijala tiubiunia kiorgiuźgiań karajlarnyn-de niečia muziejniń niersialiari.
9/1: Many rooms were rebuilt and today they house a museum. 9/2: Every tourist group from other towns and foreign countries comes here, to this island, to see this castle and its museum. 9/3: The museum shows old historical pictures and other objects including some Karaim objects of historical interest exhibited in a little glass case.
10/1: Vatat Bjiy sofunda ondjörjtjünjčjü yüzjyïlnïn da bašlïɣïnda onbješjinjčji yüzjyïlnïn tjirjiljdji. 10/2: Yomaχlarïna kjörjä bar dunyanïn bo ol kjeljtjirjdji karaylarnï Krïmnïn yanïndan, Kara Tjenjgizjnjinj yanïndan da olturɣuzdu karaylarnï bunda Troχta. 10/3: Bjerjdji karaylarɣa kjöp yer kji bolɣäy njesjinjdjänj tjirjiljmjä karaylarɣa.
10/1: Vatat Bij sofunda ondiortiuńčiu juźjylnyn da bašlyhynda onbiešińči juźjylnyn tiril’di. 10/2: Jomachlaryna kioria bar dunjanyn bo ol kiel’tirdi karajlarny Krymnyn janyndan, Kara Tieńgiźniń janyndan da olturhuzdu karajlarny bunda Trochta. 10/3: Bierdi karajlarha kiop jer ki bolhej niesińdiań tiril’mia karajlarha.
10/1: Vytautas lived at the end of the 14th until the beginning of the 15th century. 10/2: According to the story, he brought the Karaims from Crimea, from the Black Sea coast, and made them settle here in Trakai. 10/3: He gave them lots of land, so that they could make a living.
11/1: Da anuz mjenj bunu aytmadïm kji yïraχraχ barïp kjöpjrjü artïna, učuna djerjä šaɣarnïn, anda bašlanat karay yerjljärji kaysïlarïn kačanjesj bjizjnjinj atalarïmïz saban sjürjdjüljär, išjljätjtjiljär anï, čačtïlar anda ašlïχ, bjürjtjük, yerčïbanïn olturɣuzdular da bu yerjljärjinjdjänj tjirjiljir edji. 11/2: Etjmjäk bu edji burunɣu ašamaɣï bjizjgjä, ɣar bjirjisjinjinj djä adamnïn da bunun üčjünj karaylarnïn özj etjmjägji edji, bu yerjljärji edji karay džïmatïnïn üljäšjtjirjgjänj ɣar bjir uruvɣa bjir nječjä χektar yer.
11/1: Da anuz mień bunu ajtmadym ki jyrachrach baryp kiopriu artyna, učuna dieria šaharnyn, anda bašlanat karaj jerliari kajsylaryn kačan-ėś biźniń atalarymyz saban siurdiuliar, išliat’tiliar any, čačtylar anda ašlych, biurtiuk, jerčybanyn olturhuzdular da bu jerliarińdiań tirilir ėdi. 11/2: Ėt’miak bu ėdi burunhu ašamahy biźgia, har birisiniń-die adamnyn da bunun üčiuń karajlarnyn öź ėt’miagi ėdi, bu jerliari ėdi karaj džymatynyn üliaštirgiań har bir uruvha bir niečia hektar jer.
11/1: And I have not told you that if you go further, beyond the bridge, towards the edge of the town, you come to the Karaim lands which our fathers once ploughed; they cultivated them with rye, corn, potatoes; and they lived from these lands. 11/2: Our staple food was bread and therefore the Karaims produced their own bread. This land belonged to the Karaim community, and a certain amount was allotted to each family.
12/1: Karaylar özjljärji-djä išjljär edjljär, yarïmɣa dä kaytarïr edjljär, yarïmčïlar dä bunda yumuš etjär edjljär bu yerjljär üsjnjü da aläy özju̇ da esjimjä kjeljtjirjdjim kji edji djinj yesjiljärjgjä edji aläy özju̇ esjkji vaχtlardan bjerjgjänj yer yüzj yetjmjiš χektar yer tjek bu edji Troχta tjüvjülj, bu edji yïraχraχ, Troχ artïna Kjörjkjlju̇ Salada.
12/1: Karajlar öźliari-die išliar ėd’liar, jarymha de kajtaryr ėd’liar, jarymčylar-de bunda jumuš ėtiar ėd’liar bu jerliar üśniu da alej öziu da ėsimia kiel’tirdim ki ėdi diń jesiliargia ėdi alej öziu ėśki vachtlardan biergiań jer juź jet’miš hektar jer tiek bu ėdi Trochta tiuviul’, bu ėdi jyrachrach, Troch artyna Kiorkliu Salada.
12/1: The Karaims used to cultivate the fields themselves but they also used to lease it to tenants who thus also used to work on these fields. I also remember that the religious leaders also had their own land which was given to them in the old days—170 hectares—but this was not in Trakai, it was further away, in Beautiful Village.
13/1: Bu edji yerjljärji karay djinj yesjiljärjinjinj da išjljätjtji bu yerjljärjnji aläy özju̇ bjir karay özj uruvubä tjirjiljädoɣon anda Kjörjkjljü Salada. 13/2: Kjörjkjljü Sala özjgjä tjiljljärjdjä injdjäydjljär Maljovanka, Maljovenïy. 13/3: Tjek bjügjünjgjä djeyinj bu yerjljär bjizjgjä kaytarmaɣan, karaylarɣa, ol edji alɣan uruštan son, bjiyljikjkjä bu yerjljär alɣan.
13/1: Bu ėdi jerliari karaj diń jesiliariniń da išliat’ti bu jerliarni alej öziu bir karaj öź uruvube tiriliadohon anda Kiorkliu Salada. 13/2: Kiorkliu Sala öźgia til’liardia ińdiejd’liar Maliovanka, Maluvėnai. 13/3: Tiek biugiuńgia diejiń bu jerliar biźgia kajtarmahan, karajlarha, ol ėdi alhan uruštan son, bijlikkia bu jerliar alhan.
13/1: That was the land of the Karaim religious leaders and it was also cultivated by a Karaim family who were living there in Beautiful Village. 13/2: Beautiful Village is known in other languages as Malovanka, Malovenyj. 13/3: But all this has not yet been returned to the Karaims; it was all confiscated after the war, taken by the State.
14/1: Da, kačanjesj Karay oramï edji bitračäχ özjgjärjäk bašlap kjenjesa yüvjümjüzjdjänj. 14/2: Bunda kjenjesa yüvjü katnï oram edji astrï bjiyik, bjiyik tav edji. 14/3: Da ol fornu bu oramda ulanlar, mjenj djä anuz yaš kjünjljärjimjdjä aläy özjü kjetjkjäljädjim čenačäχlar usnu.
14/1: Da, kačan-ėś Karaj oramy ėdi bitračech öźgiariak bašlap kieniesa juviumiuźdiań. 14/2: Bunda kieniesa juviu katny oram ėdi astry bijik, bijik tav ėdi. 14/3: Da ol fornu bu oramda ulanlar, mień-die anuz jaš kiuńliarimdia alej öziu kiet’kialiadim čenačechlar usnu.
14/1: From the kenesa down, the Karaim street used to look a bit different. 14/2: By the kenesa, the road ran high, there was a hillock there. 14/3: And in those days the boys, including me when I was young, used to go sledding.
15/1: Bu orunda, kjenjesa katnï olturup, čenaɣa olturup da tabärjip anï bitračäχ enjišjkjä, vo, bu kjöpjrjüčjäχkjä djerjä, čenačäχ astrï tjerk kjetjär edji. 15/2: Bjizjgjä bu edji, ulanlarɣa, uŋlu bjiyänjč. Ɣaljägjinjä bu tav oramda tjüšjürjgjänj da bunun üčjünj čenačäχlarbä anda kïšïn kjetjiljmjäs da anuz dä bunun üčjünj kji kïšïn ɣaljägjinjä mašinalarbä aruvlatadlar bu karnï da mašinalar yürjüydjljär, oramda yürjümjä yaramït.
15/1: Bu orunda, kieniesa katny olturup, čenaha olturup da taberip any bitračech ėniškia, vo, bu kiopriučiokkia dieria, čenačech astry tierk kietiar ėdi. 15/2: Biźgia bu ėdi, ulanlarha, ullu bijańč. Halieginia bu tav oramda tiušiurgiań da bunun üčiuń čenačechlarbe anda kyšyn kietil’miaś da anuz-de bunun üčiuń ki kyšyn halieginia mašinalarbe aruvlatadlar bu karny da mašinalar üriujd’liar, oramda üriumia jaramyt.
15/1: You sat down on your sled here at the kenesa, having sat down on the sled and then pushed it a little down onto the slope, you see, the sled used to slide down very fast as far as the little bridge. 15/2: That was great fun for us boys; but the hill has been flattened and today the road no longer runs down the hill, so you cannot go sledding in the winter. Also the snow is cleared nowadays by machines in the winter. Moreover, cars use the road, so you cannot even walk down the road.
16/1: Karaylar dä balïχ barčä tutar edjljär Galjvjädjä-djä, Tatarišjkjidjä-djä, Tatarišjkjinjinj-djä suvlarïnda, karaylar barčä tutar edjljär. 16/2: Ɣaljä-djä tutadlar balïχ kjöpjrjü üsjnjü turadoɣon, kjöpjrjü üsjnjü tutadlar balïχ. 16/3: Bu kjöpjrjü üsjnjü baradoɣon kjerjmjänjgjä baradoɣon, bu kjöpjrjüljär üsjnjü. Bjirjisji üsjnjü, ekjinjčjisji-djä üsjnjü turadlar.
16/1: Karajlar-de balych barče tutar ėd’liar Gal’viedia-die, Tatariškidia-die, Tatariškiniń-die suvlarynda, karajlar barče tutar ėd’liar. 16/2: Halie-die tutadlar balych kiopriu üśniu turadohon, kiopriu üśniu tutadlar balych. 16/3: Bu kiopriu üśniu baradohon kiermiańgia baradohon, bu kiopriuliar üśniu. Birisi üśniu, ėkińčisi-die üśniu turadlar.
16/1: The Karaims have always fished both in Lake Galve and in Tatarishki. 16/2: They fish also nowadays from the bridges 16/3: which lead to the castle, on both bridges. They used to stand and fish on both.
17/1: Daɣï kjöpjrju̇ učunda aɣač yüvjčjökjtjä bart restoran kaysï injdjäljätj Kibinjinjä bjügjünjnju̇. 17/2: Alar anda bjišjirjädjljär bjizjnjinj karay ašamaχlarïmïznï, eŋk artïχ kïbïnlar bjišjirjädjljär. 17/3: Bu Kibinjinjä kjöpjrju̇ artïna. Yanaša Lavrinovičljärnjinj yüvjljärjibjä. Bjir yüvjbjä yuvuχraχ.
17/1: Dahy kiopriu učunda ahač juv’čioktia bart restoran kajsy ińdialiat’ Kibininė biugiuńniu. 17/2: Alar anda biširiad’liar biźniń karaj ašamachlarymyzny, ėnk artych kybynlar biširiad’liar. 17/3: Bu Kibininė kiopriu artyna. Janaša Lavrinovičliarniń juvliaribie. Bir juvbie juvuchrach.
17/1: Beyond the bridge there is now also a restaurant called Kibinine that is located in a small wooden house. 17/2: There they prepare our Karaim dishes; mostly they make Karaim kibins. 17/3: This Kibinine is beyond the bridge, beside the Lavrinovich’s houses but one house nearer to the bridge.
18/1: Karay oramïnda bart karaylar, tjek artïχsï kartχïnalar kaldï, da az er kjišjiljär-djä bunda Troχta kaldï. 18/2: Artïχsï Troχtan Vjiljnjägjä karaylar kjetjtjiljär da özj igjitj uruvlarïbä tjirjiljädjljär išjljäydoɣon, yumuš etjädoɣon bjiyljikjnjinj išjljärjinjdjä anda Vjiljnjädjä.
18/1: Karaj oramynda bart karajlar, tiek artychsy kartchynalar kaldy, da az ėr kišiliar-die bunda Trochta kaldy. 18/2: Artychsy Trochtan Vil’niagia karajlar kiet’tiliar da öź igit’ uruvlarybe tiriliad’liar išliejdohon, jumuš ėtiadohon bijlikniń išliarińdia anda Vil’niadia.
18/1: There are Karaims in the Karaim street, but it is mostly old women who remained and there are few men who stayed in Trakai. 18/2: Most Karaims left Trakai for Vilnius to live together with the younger families and to work in government posts there in Vilnius.
19/1: Tjek bjizj Troχ šaɣarïmïznï unutmabïz, esjkji karay kjenjesaɣa ištïrïnabïz yalbarma. 19/2: Ol tabu Tjenjrjigjä yoɣ edji sovyet bjiyljigjinjinj, kjetjärjgjänj bjizjdjänj karaylardan yoɣ edji. 19/3: Bjizj barčä yalbarïr edjik, tjek ol vaχtlarnï, sovyet vaχtlarnï korχunč edji barma kjenjesaɣa yalbarma, anïn üčjünj kji bjiyljik kïstar edji djinj yesjiljärjinj, bjiyljik kïstar edji inanuvčularïn-dä Tjenjrjigjä.
19/1: Tiek biź Troch šaharymyzny unutmabyz, ėśki karaj kieniesaha ištyrynabyz jalbarma. 19/2: Ol tabu Tieńrigia joch ėdi sovjet bijliginiń, kietiargiań biźdiań karajlardan joch ėdi. 19/3: Biź barče jalbaryr ėdik, tiek ol vachtlarny, sovjet vachtlarny korchunč ėdi barma kieniesaha jalbarma, anyn üčiuń ki bijlik kystar ėdi diń jesiliariń, bijlik kystar ėdi inanuvčularyn-de Tieńrigia.
19/1: But we do never forget our town Trakai—we come together in the old Karaim kenesa to pray. 19/2: It never belonged to the Soviet state, because it was not confiscated from us Karaims, thank God. 19/3: We used to pray, but in those days, the Soviet times, it was dangerous to go to the kenesa to pray, because the government supressed not only the religious leaders but also those who believed in God.
20/1: Inamlï eljgjä yoɣ edji kolay barma kjenjesaɣa, tjek tabu Tjenjrjigjä ɣalä kjüčjümjüzjgjä djerjä ištïrïnabïz uŋlu bjizjnjinj yïŋlïχ χïdžlarïmïzda. 20/2: Aläy özjü ištïrïnabïz ɣaljägjinjä yanɣïrtɣan kjenjesamïzda Vjiljnjädjä.
20/1: Inamly ėl’gia joch ėdi kolaj barma kieniesaha, tiek tabu Tieńrigia halie kiučiumiuźgia dieria ištyrynabyz ullu biźniń jyllych chydžlarymyzda. 20/2: Alej öziu ištyrynabyz halieginia janhyrtchan kieniesamyzda Vil’niadia.
20/1: So it was not easy for the believers to go to the kenesa, but now, thank God, we do our best to get together to celebrate our regular feasts. 20/2: We also meet nowadays in our restored kenesa in Vilnius.
21/1: Ɣazzanïmïz tjirjiljdji Troχta. Šjemanya Firkovič. 21/2: Bo anar bjizj tabu etjäbjizj kji ol bjütjünj bu eŋjlji yïl kïstav tjirljigjinjinj sovyet vaχtïnda özj djinj yesjiljigjinj tašlamadï da bunun üčjünj kaldï bjizjnjinj-djä esjimjizjdjä, esjkji karay adjätjljärji-djä, karay sjözjü-djä, karay koltχalarï-dä, yalbaradoɣon Tjenjrjigjä karayčä, da anïn sartïn bu bjizjgjä bjügjünjgjä djerjä kaldï bunun üčjünj yarïχ saɣïnč anïn džanïna, baɣ bostanda džanï anïn ašayïš alɣäy, anïn üčjünj kji uŋlu išjinj koydu bjizjgjä kjipjljätjmjäk üčjünj djinjimjizjnji, kjipljätjmjäk üčjünj karay tjiljinj, da kjipljätjmjäk üčjünj karay yïrlarïn da adjätjljärjinj kaysïlarïn bjügjünjgjä djeyinj bjizj barïsïn unutmadïχ.
21/1: Hazzanymyz tiril’di Trochta. Šemanja Firkovič. 21/2: Bu anar biź tabu ėtiabiź ki ol biutiuń bu ėńli jyl kystav tirliginiń sovjet vachtynda öź diń jesiligiń tašlamady da bunun üčiuń kaldy biźniń-die ėsimiźdia, ėśki karaj adiet’liari-die, karaj sioziu-die, karaj koltchalary-de, jalbaradohon Tieńrigia karajče, da anyn sartyn bu biźgia biugiuńgia dieria kaldy bunun üčiuń jarych sahynč anyn džanyna, bah bostanda džany anyn ašajyš alhej, anyn üčiuń ki ullu išiń kojdu biźgia kipliat’miak üčiuń dinimiźni, kipliat’miak üčiuń karaj tiliń, da kipliat’miak üčiuń karaj jyrlaryn da adiet’liariń kajsylaryn biugiuńgia diejiń biź barysyn unutmadych.
21/1: Hazzanymyz tiril’di Trochta. Šemanja Firkovič. 21/2: Bu anar biź tabu ėtiabiź ki ol biutiuń bu ėńli jyl kystav tirliginiń sovjet vachtynda öź diń jesiligiń tašlamady da bunun üčiuń kaldy biźniń-die ėsimiźdia, ėśki karaj adiet’liari-die, karaj sioziu-die, karaj koltchalary-de, jalbaradohon Tieńrigia karajče, da anyn sartyn bu biźgia biugiuńgia dieria kaldy bunun üčiuń jarych sahynč anyn džanyna, bah bostanda džany anyn ašajyš alhej, anyn üčiuń ki ullu išiń kojdu biźgia kipliat’miak üčiuń dinimiźni, kipliat’miak üčiuń karaj tiliń, da kipliat’miak üčiuń karaj jyrlaryn da adiet’liariń kajsylaryn biugiuńgia diejiń biź barysyn unutmadych.